Nội dung của bài viết này chia sẻ hành trình thay đổi nhận thức về khái niệm “ổn định” của mình, từ cách hiểu truyền thống sang một góc nhìn mà mình cho rằng là sâu sắc hơn.
Tuy nhiên, đây chỉ là góc nhìn riêng của một cá nhân, bạn có thể không cần đồng ý với ý kiến của mình. Điều quan trọng hơn là những gì mình chia sẻ có khơi dậy được điều gì đó trong chính bạn hay không – một suy nghĩ, một câu hỏi, hay một nhận thức mới về bản thân. Nếu được như vậy, thì các nội dung này mới không uổng phí.
Quan niệm cũ: Ổn định = Công việc ổn định.
Trước đây, mình nghĩ: ổn định đơn giản là có việc làm full-time để có lương đều đặn hàng tháng. Đây là quan niệm phổ biến của đa số người đi làm và của thế hệ ông bà cha mẹ của mình – nhưng mình cảm thấy có gì đó chưa đúng, chưa trọn vẹn với định nghĩa này.
Quan niệm mới: 3 trụ cột của sự ổn định thực sự.
Mình đã tiếp tục sống với nhận thức trên, sau nhhiều năm đi làm, và cho tới khi mình xem được chia sẻ của một nghệ sĩ về khái niệm ổn định của anh sau khi anh trãi qua đại dịch Covid.
Ổn định là không cần dành quá nhiều thời gian cho công việc mà chúng ta vẫn có thể thoải mái sống.
Trong trường hợp khi chúng ta không đủ sức khỏe để tiếp tục làm, trường hợp chúng ta mất sức khỏe, hoặc do một nguyên do gì đó chúng ta không làm được nữa, thì chúng ta vẫn có nguồn thu khác để duy trì cuộc sống.
Và những gì chúng ta tích lũy sẽ ngày càng phải gia tăng, nó phải sinh sôi theo thời gian và không đứng yên.
COVID là bài kiểm tra thực tế, những ai chỉ có lương từ một công việc duy nhất rất dễ rơi vào tình trạng bất ổn ngay khi mất việc, nguồn thu nhập bị trì hoãn, hoặc ốm đau. Đó là lý do tư duy cũ về “ổn định” bộc lộ điểm yếu.
Quan niệm mới này thực chất đang nói đến tự do tài chính, tức là:
- Chúng ta không phụ thuộc hoàn toàn vào một nguồn thu nhập duy nhất.
- Không đánh đổi toàn bộ thời gian và sức khỏe để kiếm tiền.
- Xây dựng hệ thống tài sản làm việc thay cho mình, tức là có các nguồn thu nhập thụ động.
Tuy nhiên, một câu hỏi thực tế đặt ra.
Tiền từ đâu ra nếu không đánh đổi thời gian?
Câu trả lời nằm ở một sự chuyển dịch tư duy:
Giai đoạn đầu, chúng ta vẫn phải đánh đổi, nhưng có mục đích.
Không ai bắt đầu mà đã có thu nhập thụ động ngay. Giai đoạn đầu vẫn phải làm việc chăm chỉ, nhưng khác ở chỗ:
Thay vì dùng thời gian để tiêu tiền, chúng ta dùng thời gian để xây dựng tài sản.
Tiền đến từ 3 nguồn chính khi chúng ta không làm việc trực tiếp:
- Tài sản tài chính sinh lời: Tiền gửi tiết kiệm, tiền đầu tư – tiền đẻ ra tiền ngay cả khi chúng ta đang ngủ.
- Tài sản vật chất cho thuê: Nhà, mặt bằng – một lần bỏ vốn, thu tiền dài hạn.
- Tài sản trí tuệ / số: Khóa học online, sách, kênh YouTube, phần mềm – làm một lần, bán nhiều lần mà không tốn thêm công sức tương đương.
Vậy logic thực sự là gì?
Ở giai đoạn 1: Chúng ta Làm việc, kiếm tiền, nhưng KHÔNG tiêu hết. Chuyển qua Giai đoạn 2: chúng ta dùng số tiền đã tiết kiệm được ở giai đoạn 1 để đầu tư vào tài sản sinh lời. Đến giai đoạn 3: Thì tài sản mà chúng ta đầu tư ở giai đoạn 2 đó sẽ tạo ra thu nhập thay chúng ta.
Điểm mấu chốt ở đây, câu hỏi đúng không phải là “làm bao nhiêu tiếng?” mà là:
- Mỗi đồng tiền kiếm được có đang sinh thêm tiền không?
- Kỹ năng của mình có thể đóng gói và bán nhiều lần không?
- Mình đang xây tài sản hay chỉ đang bán thời gian?
Nói ngắn gọn: Giai đoạn đầu vẫn đánh đổi – nhưng đổi có chiến lược. Mục tiêu là càng về sau, tài sản làm việc nhiều hơn, bản thân làm việc ít hơn mà thu nhập không giảm.
Tóm lại:
Ổn định thực sự không phải là có việc làm, mà là không sợ mất việc, vì chúng ta đã xây được nền tảng đủ vững để cuộc sống tiếp tục dù hoàn cảnh thay đổi.